Slovački premijer Robert Fico optužio je njemačkog kancelara Friedricha Merza za pokušaj ucjene, nakon što je Berlin zatražio da se dogovor o finansijskoj pomoći Ukrajini poveže sa pregovorima o novom dugoročnom budžetu Evropske unije. Fico je poručio da Slovačka ima isto pravo veta kao i Njemačka.
"Moramo odgovoriti na ucjenu. Imamo isto pravo veta kao i njemački savezni kancelar", izjavio je Fico.
Njemačka traži obavezujući dogovor o finansiranju
Merz je u pismu upućenom predsjedniku Evropskog vijeća Antoniju Kosti naveo da sve članice EU moraju učestvovati u finansiranju Ukrajine prije nego što se nastave razgovori o drugim finansijskim pitanjima. Prema procjenama iz pisma, Ukrajini će 2027. godine nedostajati oko 70 milijardi eura, od čega bi Evropska unija trebala osigurati 45 milijardi eura.
Njemački kancelar je takav dogovor opisao kao preduvjet za bilo kakvu dalju raspravu o pitanjima koja imaju finansijske posljedice. Njegov potez se tumači kao pokušaj da Njemačka, kao najveći uplatilac u budžet EU, iskoristi svoju poziciju da pritisne zemlje koje odbijaju dodatno finansiranje Ukrajine.
Fico preti vetom na budžet EU
Slovački premijer se već duže vrijeme protivi evropskoj politici prema ratu u Ukrajini, posebno kada je riječ o slanju vojne pomoći, dok istovremeno održava dobre odnose sa Rusijom. Fico sada upozorava da Berlin ne može jednostrano nametati uslove ostalim članicama EU, a njegovo pozivanje na pravo veta posebno je značajno jer se o dugoročnom evropskom budžetu odlučuje jednoglasno.
Češki premijer Andrej Babiš, koji je nastupio zajedno sa Ficom, upozorio je da bi blokiranje budžeta ujedno blokiralo i novac namijenjen Ukrajini.
Spor oko novog budžeta Evropske unije
Evropska unija pregovara o novom sedmogodišnjem budžetu koji bi trebao početi da se primjenjuje od 2028. godine. Njemačka želi da se pitanje finansiranja Ukrajine za 2027. godinu riješi prije postizanja dogovora o tom budžetu.
Evropska unija je u decembru prošle godine dogovorila zajam Ukrajini vrijedan 90 milijardi eura. Slovačka, Češka i Mađarska odlučile su da neće učestvovati u tom aranžmanu, a sve tri zemlje su već najavile da se ne namjeravaju uključiti ni u novi zajam Ukrajini.
Merzov zahtjev time otvara mogućnost novog spora među članicama Evropske unije oko finansiranja Kijeva i budućeg zajedničkog budžeta.
