Ministar vanjskih poslova Bosne i Hercegovine Elmedin Konaković uputio je hitnu videoporuku upućenu vodećim ličnostima Sjedinjenih Američkih Država, Evropske unije, Ujedinjenog Kraljevstva i država članica Organizacije islamske saradnje (OIC). Povod obraćanja je sahrana ratnog zločinca Ratka Mladića u Srbiji, koja je organizovana uz najviše državne i vojne počasti.
Konaković je zatražio hitnu akciju i uvođenje sankcija svim pojedincima koji su, kako je naveo, državni aparat i vojne kapacitete Srbije stavili u službu ovog čina.
Institucionalni čin, ne spontano okupljanje
Šef bh. diplomatije precizirao je da je tijelo osuđenog ratnog zločinca prevezeno službenim avionom Vlade Srbije iz Haga, dok su policijske i vojne formacije osiguravale događaj i pružile ceremonijalno prisustvo. Komemoraciji su prisustvovali visoki zvaničnici srbijanske vlade i poslanici Skupštine, a Mladić je pokopan uz pripadnike Vojske Srbije, počasnu stražu i ceremonijalni počasni plotun.
Ovo nije bilo spontano okupljanje pojedinaca koji odaju počast osuđenom ratnom zločincu. Bio je to institucionalni čin države Srbije, kazao je Konaković.
Odgovornost za ove poteze ministar je usmjerio direktno na predsjednika Srbije Aleksandra Vučića, podsjećajući da Član 17 Zakona o Vojsci Srbije propisuje da upravo predsjednik odlučuje o upotrebi oružanih snaga. Ukazao je i na apsurd da Srbija istovremeno ima zakonsku obavezu poštivanja presuda Haškog tribunala, koji je Mladića osudio na doživotni zatvor zbog genocida u Srebrenici, a s druge strane angažuje državne organe da ga veličaju.
Udar na stabilnost regiona i evropske vrijednosti
Konaković je upozorio da je upotreba oružanih snaga za počasni plotun osuđeniku za genocid u potpunosti promijenila karakter događaja, pretvarajući ga u direktan državni čin.
Svaki hitac ispaljen u tom plotunu bio je hitac u odnose između Bosne i Hercegovine i Srbije, hitac u evropske vrijednosti, hitac u principe međunarodne pravde i hitac u mir i stabilnost cijelog regiona, upozorio je ministar.
Naglasio je da građani BiH dobro pamte scenario iz devedesetih koji je kulminirao genocidom u Srebrenici, te da žele reagovati na vrijeme kako se sličan scenario ne bi ponovio. Podsjetio je i da SAD, kao pokretačka snaga Dejtonskog mirovnog sporazuma, snose posebnu odgovornost u sprečavanju eskalacije, dok je izostanak reakcije iz Brisela, prema njegovim riječima, doveo u pitanje kredibilitet evropskih politika.
Uloga rukovodstva Republike Srpske i poziv na konkretne mjere
Poseban dio poruke Konaković je posvetio zemljama OIC-a koje su bile suzdržane prilikom usvajanja UN-ove Rezolucije o genocidu u Srebrenici, ističući da ta rezolucija nikada nije stavljala kolektivnu krivicu na srpski narod. Upozorio je, međutim, da Aleksandar Vučić i institucije Srbije, u koordinaciji s rukovodstvom entiteta Republika Srpska, čine upravo ono za šta su ranije optuživali druge.
Kao dokaz naveo je prisustvo članice Predsjedništva BiH Željke Cvijanović, koja je zajedno s Miloradom Dodikom i drugim entitetskim zvaničnicima prisustvovala sahrani.
- Ratko Mladić osuđen je na doživotni zatvor za genocid u Srebrenici, progon Hrvata i Bošnjaka i opsadu Sarajeva
- Sahrana je održana 7. septembra u Srbiji uz vojne počasti
- Prisustvovali su i brojni zvaničnici iz Republike Srpske
Konaković je zaključio da je vrijeme deklarativnih osuda prošlo i da je nastupio trenutak za konkretne sankcije.
Vrijeme samo za riječi je prošlo, ovo je vrijeme za konkretne mjere, uradite to za građane Bosne i Hercegovine, koji bolje od bilo koga znaju kuda mogu odvesti veličanje ratnih zločinaca, poručio je ministar.
