Ruska vlada objavila je novu uredbu kojom se smanjuju kvote za izvoz umjetnih gnojiva u periodu od decembra ove do maja naredne godine. Cilj mjere je osigurati dovoljnu količinu gnojiva za domaće poljoprivredne proizvođače, uprkos činjenici da je Rusija jedan od najvećih svjetskih izvoznika ovog proizvoda.
Prema novoj odluci, ruski izvoznici će u navedenom periodu moći na strana tržišta plasirati ukupno 18,8 miliona tona umjetnih gnojiva. Od toga se 11,3 miliona tona odnosi na dušična gnojiva, dok preostalih 7,5 miliona tona čine kompleksna umjetna gnojiva.
Kako su se mijenjale kvote tokom godine
Za poređenje, kvota za period od juna do novembra ove godine iznosila je 20 miliona tona, dok je u periodu od prošlog decembra do kraja maja bio dozvoljen bescarinski izvoz od 18,7 miliona tona gnojiva. Ove brojke pokazuju da Rusija pažljivo balansira između izvoznih prihoda i potreba domaćeg tržišta.
Rusija proizvodi više od 20 posto svjetske količine umjetnih gnojiva, a prema podacima Evropske komisije, prošle godine je imala čak 22 posto udjela u ukupnom uvozu Evropske unije. Ovi podaci pokazuju koliko je ruska proizvodnja značajna za globalno tržište poljoprivrednih inputa.
Rekordan izvoz tokom 2025. godine
Ministrica poljoprivrede Oksana Lut izjavila je krajem januara da je Rusija tokom cijele 2025. godine izvezla oko 43 miliona tona mineralnih gnojiva, pri čemu je ukupna vrijednost isporuka premašila 11 milijardi dolara.
Stručnjaci iz državnog centra za izvoz poljoprivrednih proizvoda Agroexport saopštili su krajem aprila da su ruski izvoznici samo u prvom ovogodišnjem tromjesečju na svjetska tržišta isporučili 9,6 miliona tona umjetnih gnojiva, uz ukupnu vrijednost od 3,6 milijardi dolara, što predstavlja rast od 16 posto u odnosu na isti period prošle godine. Najveći uvoznici u tom periodu bili su Brazil i Indija.
Dodatne mjere i globalni pritisci na lanac opskrbe
Sredinom septembra ruska vlada je zabranila izvoz sumporne kiseline do kraja godine, s ciljem da osigura dovoljne količine ove sirovine za domaće proizvođače umjetnih gnojiva.
Globalni lanac opskrbe umjetnim gnojivima pod pritiskom je od početka američko-izraelskog rata protiv Irana i zatvaranja Hormuškog tjesnaca, kroz koji prolazi oko trećine svjetskih isporuka uree.
Ove okolnosti dodatno naglašavaju strateški značaj ruske industrije gnojiva za globalnu poljoprivredu, posebno u trenutku kada su globalni lanci snabdijevanja izloženi brojnim rizicima i poremećajima.
