NASA je obilježila skoro četiri godine od objave prve fotografije snimljene svemirskim teleskopom James Webb, predstavivši javnosti najdetaljniju fotografiju galaksije Centaurus A do sada. Riječ je o poznatoj galaksiji koju su ranije snimali stariji NASA-ini teleskopi, ali nikada s ovoliko detalja.
U saopćenju agencije navodi se da nove fotografije predstavljaju rezultat četiri godine rada teleskopa koji je nadmašio očekivanja i pokazao se kao najmoćniji svemirski instrument u historiji posmatranja svemira.
Aktivna galaksija s supermasivnom crnom rupom
Centaurus A se nalazi na udaljenosti od oko 11 miliona svjetlosnih godina od Zemlje i poznata je po izuzetnoj aktivnosti u poređenju s drugim bliskim galaksijama. U njenom središtu smještena je supermasivna crna rupa koja se hrani okolnim materijalom, pri čemu oslobađa ogromne količine energije.
Galaksija ima i neobičnu strukturu, što je posljedica snažnog sudara s drugom galaksijom koji se dogodio prije približno dvije milijarde godina. Zbog svih ovih karakteristika, Centaurus A predstavlja idealan objekat za proučavanje razvoja galaksija i crnih rupa.
Detalji nevidljivi za starije teleskope
Dosadašnja posmatranja imala su ograničenja. Teleskop Hubble, koji radi u vidljivom spektru svjetlosti, nije mogao prodrijeti kroz gusti slojeve prašine koji prekrivaju galaksiju. Teleskop Spitzer je uspio uočiti velike strukture u infracrvenom spektru, ali nije mogao razlikovati pojedinačne zvijezde.
Tu prednost donosi instrument MIRI (Mid-Infrared Instrument) na teleskopu James Webb, koji je uspio zabilježiti i najmanje detalje u bogatim strukturama prašine ove galaksije. Na fotografiji su vidljive sjajne crvenkasto-ljubičaste tačke koje predstavljaju zvijezde bogate prašinom, kao i zvjezdane rasadnike, odnosno područja u kojima stare zvijezde izbacuju materijal, a formiraju se nove.
Ove fotografije obilježavaju četiri godine boljih performansi od očekivanih i uspješnih naučnih operacija najmoćnijeg svemirskog teleskopa u historiji, navodi NASA u saopćenju.
Kombinovani prikaz dva instrumenta
NASA je pored MIRI snimka objavila i fotografiju koja predstavlja kombinovani prikaz dobijen korištenjem instrumenta MIRI i instrumenta NIRCam (Near-Infrared Camera), čime se dobija još potpunija slika galaksije.
- MIRI instrument otkrio je male detalje struktura prašine
- NIRCam je omogućio dodatni infracrveni prikaz
- Kombinovani snimak pruža potpuniju sliku galaksije
Zahvaljujući ovim snimcima, naučnici sada imaju mogućnost da proučavaju Centaurus A zvijezdu po zvijezdu, što će im pomoći da izrade precizniju vremensku liniju razvoja ove galaksije kroz historiju svemira.
