Bosna i Hercegovina suočena je sa sve izraženijim demografskim padom, pokazuju najnoviji podaci Agencije za statistiku BiH. Tokom prvih šest mjeseci ove godine u zemlji je registrovano 11.604 živorođene djece, dok je u istom periodu umrlo čak 17.568 osoba. Razlika između broja umrlih i rođenih tako iznosi gotovo 6.000 ljudi, samo u pola godine.
Ovakav negativan prirodni prirast, u kombinaciji sa kontinuiranim iseljavanjem stanovništva iz ekonomskih, političkih i sigurnosnih razloga, ostavlja duboke tragove na demografsku strukturu zemlje. Prema podacima Ministarstva za ljudska prava i izbjeglice, van granica BiH danas živi oko 2,2 miliona stanovnika, od kojih je 1,7 miliona rođeno u BiH.
Fertilitet među najnižim u Evropi
Docent na Prirodno-matematičkom fakultetu Univerziteta u Banjoj Luci i zamjenik predsjednika Centra za demografska istraživanja, Aleksandar Majić, objašnjava da je najveća smrtnost tradicionalno izražena u prvim mjesecima godine, kada su prisutne epidemije gripe i drugih bolesti, uz lošiju ishranu i manju fizičku aktivnost stanovništva.
Naša se baza iz godine u godinu smanjuje. BiH je već 1978. godine pala na stopu fertiliteta ispod nivoa potrebnog za jednostavnu reprodukciju. Znamo da je potrebno 2,1 dijete po fertilnoj ženi za jednostavnu reprodukciju, a sada je ta stopa među najnižim u Evropi, pretpostavlja se da je negdje oko 1,3 djeteta, kaže Majić.
Majić dodatno upozorava na zabrinjavajući pad broja učenika u osnovnim školama, što je direktna posljedica smanjenog broja rođene djece tokom protekle decenije.
Odlazak mladih dodatno ubrzava krizu
Prema riječima demografa, situaciju dodatno komplikuje činjenica da zemlju najviše napušta baš mlađe stanovništvo, čime se smanjuje i baza žena u fertilnoj dobi.
- Iseljenici su najčešće osobe u 20-im i 30-im godinama života
- Riječ je o dobnoj grupi koja bi najviše mogla doprinijeti rađanju novih generacija
- Njihovim odlaskom dodatno se smanjuje mogućnost demografskog oporavka zemlje
Stručnjaci upozoravaju da bi za potpuniju sliku o demografskim kretanjima tokom ove godine trebalo sačekati njen kraj, budući da se najveći broj smrtnih slučajeva tradicionalno bilježi u zimskim mjesecima. Ipak, dugoročni trend je jasan, konstitutivni narodi u BiH postepeno se smanjuju, dok mladi u potrazi za boljim životnim uslovima sve češće biraju odlazak iz zemlje.
