Evropska unija je u ponedjeljak zvanično pokrenula inicijativu pod nazivom “Tim Gaza“, kroz koju je osigurano 883,6 miliona eura, odnosno oko milijardu američkih dolara, za podršku ranoj obnovi Pojasa Gaze. Inicijativa je predstavljena uoči drugog ministarskog sastanka Donatorske grupe za Palestinu, koji je organizovala Evropska komisija u Briselu.
Sastanku su kopredsjedavali evropska komesarka za Mediteran Dubravka Šuica i palestinski premijer Mohammad Mustafa. Na skupu je učestvovalo čak 65 delegacija, uključujući države članice EU-a, partnerske zemlje, međunarodne organizacije i finansijske institucije, s ciljem koordinacije podrške obnovi Gaze te razmatranja napretka u provođenju reformskog programa Palestinske uprave.
Ko su donatori inicijative
Inicijativa “Tim Gaza“ objedinjuje finansijske doprinose Evropske komisije, Evropske investicione banke i Svjetske banke, kao i vlada brojnih evropskih i vanevropskih zemalja. Među donatorima su:
- Španija
- Danska
- Ujedinjeno Kraljevstvo
- Njemačka
- Norveška
- Finska
- Italija
- Nizozemska
- Francuska
- Japan
- Švicarska
- Švedska
- Belgija
Prema navodima Evropske komisije, Australija i Kanada također su izrazile interes za pridruživanje ovoj inicijativi u narednom periodu.
Na šta će biti usmjerena sredstva
Cilj inicijative je koordinacija projekata rane obnove u Gazi u skladu s Planom za mir u Gazi i Rezolucijom 2803 Vijeća sigurnosti Ujedinjenih nacija, uz dopunu širih međunarodnih napora. Sredstva će biti usmjerena na obnovu osnovnih usluga za civilno stanovništvo, uključujući:
- infrastrukturu za vodosnabdijevanje i sanitaciju
- uklanjanje ruševina i čvrstog otpada
- zdravstvene usluge
- energetske sisteme
- poljoprivredu i sigurnost opskrbe hranom
U saopćenju je istaknuto da su osigurane i nove finansijske obaveze putem mehanizma EU PEGASE, kojim se, uz standarde transparentnosti i nadzora, pruža direktna finansijska pomoć Palestinskoj upravi.
Novi sporazumi o doprinosima
Evropska unija i više evropskih država potpisale su nove sporazume o doprinosima putem PEGASE mehanizma u ukupnoj vrijednosti od 41,7 miliona eura. Među potpisnicima su Španija, Danska, Južni Kipar, Irska, Grčka, Portugal, Italija, Nizozemska, Francuska, Švicarska i Belgija.
Ova sredstva nadovezuju se na 310 miliona eura koje je Evropska komisija već opredijelila kroz mehanizam PEGASE za 2026. i 2027. godinu.
Ovim koracima Evropska unija nastoji ubrzati proces stabilizacije i obnove u Pojasu Gaze, s naglaskom na osnovne potrebe stanovništva i dugoročnu održivost pomoći.
