Sergej Lavrov, ruski ministar vanjskih poslova, izrekao je oštre optužbe na adresu evropskih zemalja tokom predavanja ruskog društva Znanje, održanog u okviru Istočnog ekonomskog foruma u Vladivostoku. Prema njegovim riječima, u Evropi su i danas vrlo prisutni obrasci koje je opisao kao neoimperijalne, kolonijalne i neonacističke.
Lavrov je tvrdio da zapadne zemlje, uključujući evropske države, decenijama imaju naviku da drugima nameću svoju volju, a da im smetaju međunarodne strukture u kojima ne mogu samostalno donositi odluke, već moraju tražiti konsenzus sa drugima.
Napad na njemačkog kancelara Merza
Posebnu pažnju u svom govoru Lavrov je posvetio njemačkom kancelaru Friedrichu Merzu i njegovim planovima za jačanje Bundeswehra. Ruski ministar je izjavio da ga je zapanjila Merzova navodna izjava da će Njemačka "ponovno" postati glavna vojna sila u Evropi, povezujući to sa historijom nacističke Njemačke.
"Ako taj čovjek ne razumije šta riječ 'ponovno' znači u ovom kontekstu, onda je to vrlo tužno za Evropu i krajnje opasno za Evropu", rekao je Lavrov.
Međutim, provjera javno dostupnih Merzovih govora pokazuje da se riječ "ponovno" u tom kontekstu ne pojavljuje u zvaničnim izjavama njemačkog kancelara. Merz je još u maju 2025. godine izjavio da će njegova vlada Bundeswehr učiniti "najjačom konvencionalnom vojskom u Evropi", što je ponovio i u februaru ove godine, bez upotrebe riječi koju mu Lavrov pripisuje.
Sam Merz je jačanje njemačkih oružanih snaga postavio kao jedan od prioriteta svoje vlade, navodeći kao razlog promijenjenu sigurnosnu situaciju u Evropi nakon ruske invazije na Ukrajinu i potrebu da evropske članice NATO-a preuzmu veći dio odgovornosti za vlastitu odbranu.
Evropa kao izvor ideja o rasnoj superiornosti
Ruski diplomata je otišao korak dalje, tvrdeći da se u savremenoj Evropi ponovo javljaju ideje koje povezuje sa njenom kolonijalnom i nacističkom prošlošću.
- Lavrov tvrdi da Evropa "ponovno postaje izvor ideja o nacionalnoj i rasnoj superiornosti"
- Ističe da Evropa kroz historiju nikada nije živjela samo od vlastitih sredstava
- Evropske sankcije Rusiji predstavlja kao pokušaj očuvanja hegemonije
Važno je napomenuti da su evropske sankcije Rusiji uvedene prije svega kao odgovor na rusku invaziju na Ukrajinu, dok Evropska unija svoje djelovanje temelji na demokraciji, vladavini prava i jednakosti građana bez obzira na rasu ili nacionalnost.
Rusiji potreban vanjski neprijatelj, tvrdi Lavrov
Jedna od najkontroverznijih tvrdnji koju je iznio ruski ministar odnosi se na navodnu potrebu evropskih vlada za vanjskim neprijateljem kako bi opravdale svoju politiku.
"Ako umjetno stvorena slika neprijatelja u obliku Rusije nestane, birači će jednostavno pomesti veliku većinu vlada u Evropskoj uniji i zemljama NATO-a", ustvrdio je Lavrov.
Ruski ministar je poručio i da Moskva neće moliti evropske države da ukinu sankcije, naglašavajući da Rusija ima dovoljno partnerskih zemalja spremnih na saradnju. Prema njegovim riječima, Rusija se nije sama izolovala od Evrope, već su evropske države odlučile da prekinu velik dio odnosa sa Moskvom.
Odnosi Rusije i Evropske unije naglo su se pogoršali nakon ruske invazije na Ukrajinu u februaru 2022. godine, nakon čega je EU uveo niz paketa ekonomskih i individualnih sankcija Rusiji koje su na snazi do danas.
